باونديان خانداني ايراني الاصل و احتمالا از سلاله‏ي باو بن کيوس بن قباد بن فيروز بودند .خاندان مزبور در سال 45 هجري قمري پس از گذشت بيست و چهار سال از انقراض ساسانيان ظهور کردند و «باو» بوسيله‏ي مردم طبرستان به حکومت برگزيده شد.اولاد و نوادگان باو به سه شعبه تقسيم مي‏شوند:
شعبه‏ي اول به «اسپهبديان» (يعني فرمانده‏ي سپاه ـ سپهبد) معروفند و اطلاعات مورخين در اين باب براستي قليل است.اسپهبديان از سال 45 تا 419 ه (1028 م) حکومت راندند.نهمين فرمانرواي اين خاندان که در ضمن اولين حاکم مسلمان آنها بود، قارن بن شهريار نام داشت .
شعبه‏ي دوم به نام «پادشاهان جبال» معروفند که از سال 466 تا 606 ه (1062 ـ 1210 م) يعني همان سالي که مازندران به دست خوارزمشاهيان افتاد، حکومت داشتند.نيرومندترين پادشاه اين خاندان، شاه غازي رستم بن علي نام داشت.
شعبه ‏ي سوم که به «کندخواريه» موسوم‏اند از هشت فرمانروا تشکيل شده‏اند.خاندان مزبور در ايام حملات مغول يعني از سال 635 هجري بر مازندران مستولي شدند و تا سال 750 ه (1349 م) فرمان راندند.
منجم باشي گويد 76: «آخرين پادشاه باونديان به نام فخر الدوله حسن، در سال 750 هجري مقارن با اعلام استقلال افراسياب (از خاندان جلاويه که خود شعبه‏اي از باونديان بودند) بقتل رسيد.»
کتاب: تاريخ دولتهاي اسلامي و خاندان حکومتگر ج 1 ص 248
نويسنده: استانلي لين‏پل