سادات در ايران
مهم‏ترين نکته به عنوان درآمد تشکيل دولت علويان در ايران، بحث از ورود سادات، يعني افراد وابسته به خاندان پيامبر (ص) از طريق امام علي عليه السلام و حضرت فاطمه سلام الله عليها به ايران است.اين مهاجرت، از همان قرن نخست هجري آغاز شد و در نيمه‏هاي قرن دوم هجري، سرعت گرفت.در اواخر قرن دوم و تا قرن سوم، گروه‏هاي زيادي از سادات، در شهرهاي مختلف ايران از جمله قم، ري، اصفهان و گرگان در کنار ساير قبايل عربي مهاجر، زندگي مي‏کردند .
چند دليل براي مهاجرت آنها به ايران وجود داشت.نخست آن که، آنها هم مانند ساير اعراب به دنبال زندگي بهتري بودند و مهاجرت به ايران را براي رسيدن به چنين هدفي مناسب مي‏ديدند .مهم آن بود که، آنان به دليل محبوبيتي که به عنوان نواده پيامبر (ص) داشتند، از سوي مسلمانان با استقبال بيش‏تري روبرو مي‏شدند.
دليل دوم آن نيز اين بود که در دوره اموي و عباسي، آنها در عراق و حجاز امنيت نداشتند .از زمان منصور عباسي که سرکوبي علويان را با شدت دنبال مي‏کرد، علويان به اجبار به هر سوي مي‏گريختند.در اين زمان ايران هم محل مناسبي براي آنها بود.
از سوي ديگر، علويان در زندگي مذهبي خود، انسان‏هاي پرهيزگاري بودند و به همين دليل، مردم به آنها احترام مي‏گذاشتند.ابن اسفنديار در تاريخ طبرستان مي‏نويسد: به هر وقت ساداتي را که به نواحي ايشان نشسته بودند، مي‏ديدند، زهد و علم و ورع ايشان را اعتقاد مي‏کردند و مي‏گفتند آنچه سيرت مسلماني است، با سادات است.
يکي از ويژگي‏هاي اين خاندان، آن بود که در برابر عباسيان ادعاي خلافت داشتند، در حالي که ساير قبايل عربي چنين ادعايي نداشتند.اين مسأله براي جريان‏هايي که با عباسيان مخالف بودند، بسيار اهميت داشت.آنها در جستجوي رهبراني بودند تا بتوانند مخالفت و مبارزه خود را با عباسيان مشروعيت بخشند.طبعا پذيرفتن علويان به عنوان رهبر، قدم مهمي براي جلب حمايت توده‏هاي مردم در اين مبارزات مي‏شد.اين مسأله سبب حساسيت حکومت‏هاي وابسته به خلافت نسبت به علويان بوده و در بسياري از موارد، به آزار و اذيت علويان منتهي مي‏شد .
به هر روي، مهاجرت سادات به ايران از جهت سياسي و اجتماعي تأثير مهمي در ايران داشت .خواهيم ديد که در قرون بعد، سادات در هر شهر، نقيبي ويژه خود داشتند و به عنوان شريف، رئيس يا صدر، در تحولات اجتماعي و سياسي شهر، نقش مهمي بر عهده داشتند.
از جمله شهرهايي که شمار زيادي علوي در آن زندگي مي‏کرد، شهر ري بود.از آثار بر جاي مانده از مهاجرت سادات به آن، مرقد عبد العظيم حسني عليه السلام است که در نيمه قرن سوم هجري در اين شهر درگذشت.اصولا شمار علويان ساکن اين شهر فراوان بوده است.

< قبلی		بعدی >