مطرح كردن بيعت
اى مردم، من برايتان روشن كردم و به شما فهمانيدم، و اين على است كه بعد از من به شما مى فهماند.
بدانيد كه من بعد از پايان خطابه ام شما را به دست دادن با من به عنوان بيعت با او و اقرار به او، و بعد از من به دست دادن با خود او فرا مى خوانم.
بدانيد كه من با خدا بيعت كرده ام و على با من بيعت كرده است، و من از جانب خداوند براى او از شما بيعت مى گيرم. [ 'ج': به سوى شما دست بيعت دراز مى كنم. ] "خداوند مى فرمايد:" [ داخل پرانتز به خاطر برگشت كلام از مخاطب به غايب و تغيير مخاطب از مردم به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله، اضافه شده است. ] 'ان الذين يبايعونك انما يبايعون الله، يد الله فوق ايديهم، فمن نكث فانما ينكث على نفسه، و من أوفى بما عاهد عليه الله فسيؤتيه اجرا عظيما'، [ سوره ى فتح: آيه ى 10. ] 'كسانى كه با تو بيعت مى كنند در واقع با خدا بيعت مى كنند، دست خداوند بر روى دست آنان است. پس هر كس بيعت را بشكند اين شكستن بر ضرر خود اوست، و هر كس به آنچه با خدا عهد بسته وفادار باشد خداوند به او اجر عظيمى عنايت خواهد كرد'.
حلال و حرام، واجبات و محرمات
اى مردم، حج و عمره از شعائر الهى هستند، "خداوند مى فرمايد:" [ داخل پرانتز به خاطر ربط نداشتن ضمير 'بهما' در آن به حج و عمره و رجوع آن به صفا و مروه آورده شده است. ] 'فمن حج البيت او اعتمر فلا جناح عليه ان يطوف بهما' تا آخر آيه، [ سوره ى بقره: آيه ى 158. ] 'پس هر كس به خانه ى خدا به عنوان حج يا عمره بيايد براى او اشكالى نيست كه بر صفا و مروه بسيار طواف كند'. اى مردم، به حج خانه ى خدا برويد. هيچ خاندانى به خانه ى خدا وارد نمى شوند مگر آنكه مستغنى مى گردند و شاد مى شوند، و هيچ خاندانى آن را ترك نمى كنند مگر آنكه منقطع مى شوند و فقير مى گردند. [ شايد منظور از 'منقطع شدن' كم شدن نسل باشد چون از كلمه ى 'بتر' استفاده شده است، و در 'د' و 'ه' چنين است: 'هيچ اهل بيتى وارد خانه ى خدا نمى شوند مگر آنكه رشد و نمو مى نمايند و غصه شان زايل مى شود و هيچ خاندانى آن را ترك نمى كنند مگر آنكه هلاك و متفرق مى شوند'. ]
اى مردم، هيچ مؤمنى در موقف "عرفات، مشعر، منى" وقوف [ منظور مراسم وقوف در اين سه مكان است كه جزئى از اعمال حج، محسوب مى شود. ] نمى كند مگر آنكه خداوند گناهان گذشته ى او را تا آن وقت مى آمرزد، و هرگاه كه حجش پايان يافت اعمالش را از سر مى گيرد.
اى مردم، حاجيان كمك مى شوند و آنچه خرج مى كنند به آنان برمى گردد، و خداوند جزاى محسنين را ضايع نمى نمايد.
اى مردم، با دين كامل و با تفقه و فهم به حج خانه ى خدا برويد و از آن مشاهد مشرفه جز با توبه و دست كشيدن از گناه بر مگرديد.
اى مردم، نماز را بپا داريد و زكات را بپردازيد همانطور كه خداوند عزوجل به شما فرمان داده است [ 'ج' و 'ه': و زكات را بپردازيد همانطور كه به شما دستور دادم. ] و اگر زمان طويلى بر شما گذشت و كوتاهى نموديد يا فراموش كرديد، على صاحب اختيار شما است و براى شما بيان مى كند، همو كه خداوند عزوجل بعد از من به عنوان امين بر خلقش او را منصوب نموده است. او از من است و من از اويم. [ 'الف' و 'ج' و 'ه': كسى كه خداوند او را از من خلق كرده و من از اويم. 'د': كسى كه خداوند او را به جاى خودش و به جاى من خليفه قرارداده است. ]
او و آنان كه از نسل من اند از آنچه سؤال كنيد به شما خبر مى دهند و آنچه را نمى دانيد براى شما بيان مى كنند.
بدانيد كه حلال و حرام بيش از آن است كه من همه ى آنها را بشمارم و معرفى كنم و بتوانم در يك مجلس به همه ى حلالها دستور دهم و از همه ى حرامها نهى كنم. پس مأمورم كه از شما بيعت بگيرم و با شما دست بدهم بر اينكه قبول كنيد آنچه از طرف خداوند عزوجل درباره ى اميرالمؤمنين على و جانشينان بعد از او آورده ام كه آنان از نسل من و اويند، "و آن موضوع" امامتى است كه فقط در آنها بپا خواهد بود، و آخر ايشان مهدى است تا روزى كه خداى مدبر قضا و قدر را ملاقات كند.
اى مردم، هر حلالى كه شما را بدان راهنمايى كردم و هر حرامى كه شما را از آن نهى نمودم، هرگز از آنها بر نگشته ام و تغيير نداده ام. اين مطلب را داشته باشيد [ 'ج': در اين مطلب فكر كنيد و بررسى نمائيد. ] و آن را حفظ كنيد و به يكديگر سفارش كنيد، و آن را تبديل نكنيد و تغيير ندهيد.
من سخن خود را تكرار مى كنم: نماز را بپا داريد و زكات را بپردازيد و به كار نيك امر كنيد و از منكرات نهى نمائيد.
بدانيد كه بالاترين امر به معروف آنست كه سخن مرا بفهميد و آن را به كسانى كه حاضر نيستند برسانيد و او را از طرف من به قبولش امر كنيد و از مخالفتش نهى نمائيد، [ اين جمله آخرين قسمت از خطبه در كتاب 'التحصين' "نسخه ى 'ج'" است. ] چرا كه اين دستورى از جانب خداوند عزوجل و از نزد من است، [ 'ب': بدانيد كه بالاترين اعمال شما امر به معروف و نهى از منكر است. پس به كسانى كه در اين مجلس حاضر نبودند و اين سخن مرا نشنيدند بفهمانيد، چرا كه اين دستور به امر خداوند، پروردگار من و شما است. ] و هيچ امر به معروف و نهى از منكرى نمى شود مگر با امام معصوم. [ شايد منظور اين است كه تعيين معروفها و منكرات و نيز شرايط و كيفيت امر به معروف و نهى از منكر را بايد امام معصوم تعيين كند. در نسخه 'ه' چنين آمده است: 'امر به معروف و نهى از منكرى نيست مگر در حضور امام'. ]
اى مردم، قرآن به شما مى شناساند كه امامان بعد از على فرزندان او هستند و من هم به شما شناساندم كه آنان از نسل من و از نسل اويند. آنجا كه خداوند در كتابش مى فرمايد: 'و جعلها كلمة باقية في عقبه'، [ سوره ى زخرف: آيه ى 28. ] 'آن "امامت" را به عنوان كلمه ى باقى در نسل او قرار داد'، و من نيز به شما گفتم: 'اگر به آن دو "قرآن و اهل بيت" تمسك كنيد هرگز گمراه نمى شويد'. [ 'ب': اى مردم، من در ميان شما قرآن را به جاى مى گذارم و جانشين بعد از من على و امامان از فرزندان اويند، و فهميديد كه ايشان از من اند. اگر به ايشان تمسك كنيد هرگز گمراه نمى شويد. ]
اى مردم، تقوا را، تقوا را. از قيامت بر حذر باشيد همانگونه كه خداى عزوجل فرموده: 'إن زلزلة الساعة شيى ء عظيم'، [ سوره ى حج: آيه ى 1. ] 'زلزله ى قيامت شيئ عظيمى است'.
مرگ و معاد و حساب و ترازوهاى الهى و حسابرسى در پيشگاه رب العالمين و ثواب و عقاب را به ياد آوريد. هر كس حسنه با خود بياورد طبق آن ثواب داده مى شود، [ 'د': هر كس حسنه بياورد رستگار شده است. ] و هر كس گناه بياورد در بهشت او را نصيبى نخواهد بود.

< قبلی		بعدی >