تصديق نمى كنيم... اقرار نمى كنيم
حذيفة مى گويد: معاويه در روز غدير- بعد از منصوب شدن اميرالمؤمنين عليه السلام، از شدت ناراحتى برخاست و با تكبر به راه افتاد و با غضب خارج شد در حالى كه دست راستش را بر ابوموسى اشعرى و دست چپش را بر مغيرة بن شعبه تكيه داده بود. او همچنانكه با تكبر راه مى رفت گفت:
محمد را بر اين گفتارش تصديق نمى كنيم، و به ولايت على اقرار نمى كنيم....
خداوند اين آيه را درباره ى او نازل كرد: 'فَلا صَدَّقَ وَلا صَلّى وَلكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلّى ثُمَّ ذَهَبَ اِلى اَهْلِهِ يَتَمَطّى...': [ سوره ى قيامت: آيه ى 31 تا 34. ] 'نه تصديق كرد و نه نماز خواند، بلكه تكذيب كرد و پشت نمود، و سپس با حال تبختر به سوى اهل خود براه افتاد...'
پيامبر صلى اللَّه عليه و آله خواست او را برگرداند و به قتل برساند، ولى از جانب خداوند آيه نازل شد كه 'لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَك لِتَعْجَلَ بِهِ': [ سوره ى قيامت: آيه ى 16. ] 'در آن باره لسانت را حركت مده كه عجله كرده باشى'، و حضرت مأمور به صبر گرديد. [ عوالم: ج 3:15 ص 96 و 97 و 125. ]
اى كاش اين سوسمار را....
هنگامى كه جريان غدير واقع شد منافقين گفتند: 'حيله ى ما باطل شد'. وقتى مردم متفرق شدند آنان نزد يكديگر جمع شده بودند و از آنچه واقع شده بود تأسف مى خوردند. در اين هنگام سوسمارى از كنار ايشان عبور كرد. آنان به يكديگر گفتند:
اى كاش محمّد اين سوسمار را.... امامِ ما قرار مى داد!!
ابوذر اين سخن را شنيد و به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله گزارش داد. وقتى حضرت آنان را احضار كرد به دروغ قسم ياد كردند كه چنين نگفته اند.
حضرت فرمود: 'جبرئيل برايم خبر آورده است كه روز قيامت قومى را مى آورند كه امام آنان سوسمار است! مواظب باشيد كه شما نباشيد!!' [ عوالم: ج 3:15 ص 163. بحارالانوار: ج 37 ص 163. ]
چكيده اى از خطبه غدير
اگرچه متن عربى و ترجمه ى فارسىِ خطبه ى غدير در بخشهاى ششم و هفتم اين كتاب خواهد آمد، ولى خلاصه گيرى و تقسيم موضوعى و تفكيك بين مطالب آن، آمادگى خواننده ى گرامى را براى مطالعه و بررسى دقيق متن خطبه مضاعف مى نمايد. اين مهم در دو قسمت اين بخش عرضه مى شود.
نكات شاخص در خطبه غدير
ذيلاً نكاتى را كه در يك نگاه به صورت عمومىِ خطبه، در آن شاخص است اشاره مى نمائيم:
- شاهد گرفتن حضرت، خداوند را بر تبليغ خود در موارد مختلف خطبه.
- شاهد گرفتن حضرت، مردم را بر تبليغ خود در مواضع مختلف خطبه.
- استشهاد به آيات قرآن در بسيارى از مواضع خطبه.- تأكيد حضرت بر مسئله ى امامت دوازده امام عليهم السلام بعد از خود در چند مورد از خطبه.
- تأكيد حضرت بر عدم تغيير حلال و حرام و تبيينِ آن توسط امامان در چند مورد.
- تفسير بسيارى از آيات قرآن به اهل بيت عليهم السلام در مواضعى از خطبه.
- اشاره به منافقين و اقداماتِ گذشته و آينده ى آنان صريحاً و تلويحاً در چند مورد.
- اختصاص نيمى از اول خطبه به اصل مطلب يعنى اعلان رسمى ولايت ائمه عليهم السلام، و پس از فراغت از مطلب اساسى و موضوع اصلى، توضيحات در باره ى آن و نيز مطالب ديگرى از قبيل نماز و زكات و حج در نيمه ى دوم خطبه.
تقسيم موضوعى مطالب خطبه غدير
مطالبى كه ذيلاً تحت 21 عنوان ذكر مى شود از متنِ كامل و مقابله شده ى خطبه ى غدير كه در بخشهاى ششم و هفتم اين كتاب خواهد آمد، استخراج شده است.
قبلاً تذكر چهار نكته لازم بنظر مى رسد:
1. موضوعاتى كه در نظر گرفته شده مربوط به مطالب مهم خطبه و آنچه مربوط به موضوع اصلى خطبه بوده و پيامبر صلى اللَّه عليه و آله بر آن تكيه داشته اند مى باشد، و اگر همه ى مطالب خطبه در نظر گرفته شود مى توان فهرست موضوعى مفصلترى تدوين كرد.
2. براى اختصار، عباراتِ خطبه را با كمى تلخيص آورده ايم. طالبين مى توانند با مراجعه به متن خطبه به اصل عبارات دست يابند.
3. در آخر هر عبارت "داخل پرانتز" شماره ى يكى از يازده بخش خطبه كه جمله ى مزبور در آن است به عنوان آدرس ذكر مى گردد كه شامل متن و پاورقى در متن كامل خطبه است.
4. عناوين اين تقسيم موضوعى به شرح زير است:
توحيد، نبوّت پيامبر صلى اللَّه عليه و آله، ولايت على بن ابى طالب عليه السلام، ذكر دوازده امام معصوم عليهم السلام، فضائل اهل بيت عليهم السلام، فضائل
اميرالمؤمنين عليه السلام، لقب 'اميرالمؤمنين'، علم اهل بيت عليهم السلام، حضرت مهدى عليه السلام، محبّين و شيعيان اهل بيت عليهم السلام، دشمنان اهل بيت عليهم السلام، ائمّه ى ضلالت، اتمام حجّت، بيعت، قرآن، تفسير قرآن، حلال و حرام، نماز و زكات، حج و عمره، امر به معروف و نهى از منكر، قيامت و معاد.
توحيد
بخش اول خطبه، حاوىِ عبارات والا و پر معنايى در توحيد است كه اجمالاً به آنها اشاره مى شود: عظمت و علو خداوند، قدرت و علم او، خالقيت او، سميع و بصير بودن او، دائم و لايزالى بودن او، بى نيازى خداوند، اراده ى او، ضد و شريك نداشتن خداوند، كرم و حلم خداوند، منزه و قدوس بودن خداوند، بازگشت همه ى امور به خداوند، نزديكى خداوند به بندگانش، وسعت رحمت و نعمت خداوند، آثار قدرت خداوند در انسان و افلاك، انتقام و عذاب خداوند، لزوم حمد الهى و اظهار عجز از درك صفات او و تواضع و ذلت در مقابل عظمت خداوند."1".
نبوت پيامبر
- من حجت خدا بر همه ى مخلوقاتِ او از اهل آسمان و زمين هستم. هر كس در اين مطلب شك كند كافر است. "3"
- هر كس در چيزى از كلامِ من شك كند در همه ى آن شك كرده است، و شك كننده در گفتار من در آتش است."3"
- به امر پروردگار كلام من تغيير پذير نيست. "4"
- پيامبران و مرسلين گذشته به من بشارت داده اند."3"
- هيچ علمى نيست مگر آنكه خداوند آن را به من آموخته است. "3"
ولايت على بن ابى طالب
- خداوند على را به عنوان صاحب اختيار و امام شما منصوب نموده است. "3"
- اطاعت على بر شهرى و روستايى، عجم و عرب، آزاد و غلام، كوچك و بزرگ، سفيد و سياه واجب است. "3"
- حكم على بر هر موحدى "موجودى" اجرا شونده و كلام او مورد عمل و امرِ او نافذ است. "3"
- هر كس كه من صاحب اختيار او هستم، اين على صاحب اختيار اوست. "3"
- ولايت على از طرف خداوند است و دستور آن را او بر من نازل كرده است. "3"
- خداوندا، هر كس على را دوست دارد دوست بدار. "4"
- خداوند دين شما را با امامت او كامل كرد. "5"
- به امر على گوش فرا دهيد تا سلامت بمانيد، واو را اطاعت كنيد تا هدايت شويد و نهى هاى او را قبول كنيد تا به رشد و صلاح دست يابيد، و دنباله رو اراده ى او باشيد و راههاى مختلف، شما را از راه او منحرف نكند. "6"
- از راه على به راه گمراهى نرويد و از او دور نشويد و از ولايت او سرباز نزنيد. "3"
- اگر زمان طويلى بر شما گذشت و كوتاهى نموديد يا فراموش كرديد، بدانيد كه صاحب اختيار شما و بيانگر دين شما على است، كه خداوند بعد از من او را به عنوان امين بر خلقش منصوب نموده است. او به هر سؤالى كه داشته باشيد جواب مى دهد و آنچه را نمى دانيد بيان مى نمايد."10"

< قبلی		بعدی >